Aan het begin van het mediationproces sluiten de partijen en de mediator een mediationovereenkomst. Daarin spreken ze af om te proberen het geschil gezamenlijk via mediation op te lossen. Een schriftelijke overeenkomst is belangrijk; het mediationreglement wordt daarin van toepassing verklaard. Zo staat vast wanneer de mediation van start gaat, wat het proces inhoudt en welke spelregels er gelden.

Het mediationproces is informeel en flexibel. De mediator is procesbegeleider. Hij brengt vastgelopen communicatie weer op gang en stimuleert de partijen tot overleg. Emoties en zaken worden gescheiden. De partijen zijn actief en hebben een grote inbreng. De mediator kiest geen partij, maar helpt de partijen in hun onderhandelingsproces. Geen juridische standpunten, maar de belangen en de toekomst van beide partijen staan voorop.

De mediator begeleidt de partijen bij het vinden van een eigen oplossing. Via mediation komen vaak creatieve oplossingen tot stand, waarmee alle betrokkenen tevreden zijn. Zowel in persoonlijke als in zakelijke kwesties. De partijen bepalen zelf hoe de oplossing er uit ziet. Dat levert een win-win situatie op. De gemaakte afspraken worden in een rechtsgeldige overeenkomst vastgelegd; de vaststellingsovereenkomst. Daarmee wordt de mediation afgesloten.